دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان کردستان در میزگرد تخصصی نقد و بررسی اقدامات کاهش تقاضای مواد مخدر و روان‌گردان‌ها گفت: مهم‌ترین قدم در امر مبارزه با اعتیاد کنترل کامل و دقیق مرزها جهت ممانعت از ورود هر گونه ماده مخدر و پیش‌سازهای مواد مخدر صنعتی است.
به گزارش روابط عمومی شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان کردستان؛ ایرج حسن‌زاده در این میزدگرد که در دانشگاه استان برگزار شد، بر نقش مهم دانشگاه‌ها به‌عنوان مهد علم و دانش در جهت مبارزه با پدیده شوم اعتیاد تأکید کرد و گفت: نیروی جوان و با استعداد دانشگاه از مهم‌ترین گردانندگان هر جامعه‌ای به شمار می‌روند.
وی تاکید کرد: از مرزها باید با توان هر چه بیشتر محافظت کرد چرا که یکی از اولین و مهم‌ترین قدم‌ها در امر مبارزه با اعتیاد کنترل کامل و دقیق مرزها جهت ممانعت از ورود هر گونه ماده مخدر و پیش‌سازهای مواد مخدر صنعتی می‌باشد؛ چرا که فرصت‌طلبان به دنبال ورود هر چه بیشتر مواد مخدر و پیش‌سازهای مواد مخدر صنعتی هستند.
دبیر شورای هماهنگی استان تصریح کرد: جلوگیری و تداخل در کار این افراد وظیفه تک تک افراد جامعه می‌باشد و ملت و دولت در کنار هم و با همکاری تنگاتنگ با یکدیگر باید با اعتیاد مبارزه کنند تا بتوانیم هر چه بیشتر در این زمینه موفق باشیم و الگویی برای تمامی جهانیان در امر مبازه با اعتیاد شویم.
حسن‌زاده اظهار داشت: در آمارهای رسمی، حدود یک میلیون و 350 هزار معتاد در کشور وجود دارند و به صورت تفننی نیز بیش از یک میلیون نفر از جمعیت کشور به استعمال مواد مخدر می‌پردازند و می‌توان گفت که نزدیک به 6 میلیون نفر از هموطنان با مواد مخدر در ارتباط و در معرض تهدید قرار دارند.
وی افزود: جمهوری اسلامی ایران می‌تواند ادعا بکند که پرچمدار مبارزه با مواد مخدر در جهان است اما متأسفانه کشورهای دیگر همکاری کمی با کشورمان در این راستا دارند.
وی تصریح کرد: همسایگی با بزرگترین تولیدکننده مواد مخدر جهان یعنی افغانستان کشورمان را با تهدیدات زیادی در حوزه مواد مخدر قرار داده و هر ساله صدها تن مواد از قاچاقچیان کشف می‌شود که فقط در 8 ماهه سال‌جاری 400 تن مواد کشف شده است.
حسن‌زاده با بیان این که آمار و میزان کشفیات مواد هر ساله افزایش پیدا می‌کند و احتمال دارد مناطقی چون کردستان از وضعیت سفید به خاکستری تبدیل شوند، اظهار داشت: آمار معتادان و کشفیات استان در حال افزایش است چون مکانی برای نگهداری معتادان وجود ندارد و عدم اعتبار کافی برای انسداد مرزها و اقدامات مرتبط وجود ندارد، لذا مسئولان و تعامل مردمی و همکاری بیشتری در این زمینه لازم است.
نه هزار نفر در کردستان، تحت پوشش خدمات درمانی مراکز درمان اعتیاد قرار دارند
همچنین سلیم کریمی رییس دبیرخانه شورای هماهنگی استان اظهار داشت: براساس سند جامع پیشگیری اولیه از اعتیاد سالانه تنها 8 درصد جمعیت استان زیرپوشش آموزش پیشگیری از اعتیاد قرار می‌گیرند و براساس همین سند تا پایان برنامه پنج ساله تنها 40 درصد از جمعیت کشور و استان زیرپوشش آموزش‌های پیشگیرانه قرار می‌گیرند که این جای کار و نقد دارد.
وی با بیان اینکه 80 درصد از اعتبار اجرای سند جامع پیشگیری اولیه از اعتیاد باید توسط ادارات و سازمان‌های دولتی کشور تامین شود و 20 درصد مابقی فقط اعتبار کمکی می‌باشد که توسط ستاد مبارزه با مواد مخدر تامین می‌شود، گفت: متاسفانه تاکنون این مهم (تامین اعتبار 80 درصدی) محقق نشده است و اگر این بودجه تامین شود 8 درصد از جمعیت کشور و استان در هر سال تحت پوشش خواهند بود و در شرایط کنونی باز این موضوع خوب است.
کریمی افزود: درحال حاضر براساس پیش‌بینی‌ها بین 20 تا 21 هزار معتاد در استان وجود دارد که هم اکنون 9 هزار نفر از این تعداد تحت پوشش مراکز درمانی ترک اعتیاد قرار دارند.
وی بر تخصصی کردن دانشگاه‌ها در این حوزه تاکید کرد و گفت: گنجاندن مواد درسی مرتبط در مدارس و دانشگاه‌ها و ارائه آموزش‌های پیشگیری از اعتیاد در مهدکودک‌ها یک ضرورت به شمار می‌رود.
کریمی تصریح کرد: داشتن کار و حرفه به عنوان یکی از مهم‌ترین مولفه‌ها در جلوگیری از بازگشت فرد معتاد بعد از پاک شدن است و در زمینه ارائه آموزش‌های فنی و حرفه‌ای، سهم استان در سال گذشته 771 نفر بود ولی بیش از دو برابر این میزان در استان انجام شده و در سال‌جاری نیز بیش از 2 هزار و 500 نفر از معتادین در زندان‌های استان آموزش‌های فنی و حرفه‌ای دیده‌اند.
هم مرز بودن با افغانستان و پاکستان، خطر جدی برای افزایش اعتیاد در کشور است
همچنین دکتر امینی، ریاست دانشگاه کردستان، ضمن تشکر از شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان جهت فعالیت‌های علمی در راستای مبارزه با اعتیاد، به هم مرز بودن ایران با کشورهای تولیدکننده عمده مواد مخدر از جمله افغانستان و پاکستان اشاره کرد و گفت: این هم مرز بودن از عوامل خطر جدی برای افزایش اعتیاد در کشور عزیزمان ایران می‌باشد و همین مسئله نشاندهنده اهمیت مسئله و تلاش مضاعف جهت مبارزه با این پدیده شوم می‌باشد.
با اجرای برنامه‌های فرهنگی و مناسبتی می‌توان از بروز آسیب‌های اجتماعی جلوگیری کرد
دکتر احمد امانی، روانشناس و مدیر مرکز مشاوره دانشگاه کردستان نیز طی سخنانی با بیان اینکه مصرف بیشتر مواد مخدرها و روان‌گردان‌ها جهت کسب نشاط و شادی و آرامش در فرد است، اظهار داشت: مصرف‌کنندگان بیشتر مصرف مواد را به نوعی خالی کردن خلل و مشکلات روحی و درمانی و فرار از آنها می‌دانند.
امانی افزود: در جامعه مشکلاتی وجود دارد که با ارائه برنامه‌های فرهنگی و مناسبتی می‌توان از به وجود آمدن آسیب‌های اجتماعی جلوگیری کرد و توجه به آداب و رسوم و اصالت هر منطقه می‌تواند در کاهش آنها مؤثر باشد.
وی تصریح کرد: آداب و رسوم و اصالت‌ها و سنن و برنامه‌های مختلفی که در کردستان وجود دارد می‌تواند برای مردم و افراد جامعه به‌ویژه جوانان مفید و امیدبخش باشد.
شفاف‌گویی در خصوص میزان مبتلایان به اعتیاد گام مثبتی در مبارزه با افزایش معتادین است
همچنین دکتر یاراحمدی رئیس دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی سنندج گفت: با وجود اقدامات و تلاش‌های نهادها و سازمان‌های مرتبط و کارهای مفید در حوزه درمان و مبازره با موادمخدر اما آمار معتادان به ویژه در میان زنان در کشور و به ویژه در کردستان رو به افزایش است.
وی افزود: با توجه به برنامه‌ریزی و اقدامات ادارات و نهادهای مرتبط در حوزه سلامت و پیشگیری و همچنین تلاش‌های نهادها و فعالیت‌های مردمی در عرصه کاهش و مبازره با مواد مخدر و با وجود همه کارهای که صورت گرفته اما متاسفانه آمار معتادین به ویژه در میان نسل جوان و به ویژه زنان نگران کننده و رو به افزایش است.
یاراحمدی ادامه داد: براساس تحقیقات و گزارش‌های جدیدی که توسط نهادهای مردمی انجام شده آمار معتادان در بیشتر مناطق کشور کاهش چندانی نداشته و شاهد افزایش زنان معتاد نیز بوده‌ایم و بیشترین گرایش آنان نیز به شیشه و مواد مخدر صنعتی بوده است که خطرات و عواقب ناخوشایندی را به دنبال دارد.
وی تصریح کرد: هر چند برنامه‌های مختلفی در زمینه مبارزه با اعتیاد برگزار می‌شود اما شواهد نشان می‌دهد در زمینه کنترل روند روبه رشد اعتیاد ضعیف عمل کرده‌ایم و آمار معتادان در استان کردستان به شیوه نگران‌کننده‌ای در حال افزایش است.
رئیس دانشکده علوم تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی سنندج با بیان اینکه براساس آمارها، بیش از 10 هزار دانش‌آموز و 150 هزار دانشجو در سال 84 در سطح کشور معتاد بوده‌اند و در خیلی از بخش‌ها و صنف‌های جامعه افزایش آمار داشته‌ایم و این افزایش آمار به این معنی است که گوشه‌ای از کار می‌لنگد.
وی با بیان اینکه بحث مبارزه با اعتیاد به ویژه پیشگیری از افزایش این آسیب اجتماعی امروز با حساسیت بیشتری در کشور دنبال می‌شود، گفت: رویکرد مقابله با اعتیاد علمی‌تر شده و آمارها هم باید به صورت شفاف‌تری اعلام شود اما متاسفانه باید بگویم ما به عنوان متولیان این حوزه در برخی جاها راه را بیراهه و اشتباه رفته‌ایم.
این دکتر روانشناس اظهار داشت: شفاف‌گویی در زمینه میزان مبتلایان به اعتیاد گام مثبتی در راستای مبارزه با افزایش معتادین در جامعه است و داشتن برنامه‌ای جامع و تعامل و هماهنگی نهادها و دستگاه‌ها متولی در بحث مبارزه با اعتیاد ضروری و بررسی موانع و مشکلات مقابله با پدیده اعتیاد باید در اولویت قرار بگیرد.
به گفته وی، آموزش و پرورش، بهزیستی، دانشگاه‌ها، رسانه‌ها و شورای مبارزه با مواد مخدر از مجموعه‌های دخیل در کاهش نرخ اعتیاد در جامعه هستند که هر کدام باید با انجام درست وظایف خود زمینه ریشه‌کنی این آسیب را فراهم کنند و کم‌کاری هر کدام از این نهادها می‌تواند به نحوی مانع از تحقق اهداف شود.
یاراحمدی در ادامه، نادیده گرفتن زنان در بحث آموزش‌های پیشگیرانه را یکی از مشکلات و چالش‌های این حوزه برشمرد و بیان داشت: تاثیر و نقش زنان در پیشگیری و کاهش تقاضای مواد مخدر متاسفانه بسیار کمرنگ دیده شده است و ارائه آموزش‌های لازم به روانشناسان به ویژه افرادی که در مراکز ترک اعتیاد فعالیت می‌کنند، یک ضرورت انکارناپذیر به شمار می‌رود که توجه به این دو نکته توسط مسؤلان و نهادهای مرتبط باید در اولویت قرار گیرد.
فعالیت 67 مرکز مجاز درمان اعتیاد در کردستان
همچنین محمد آریانژاد، مدیر نظارت بر مراکز درمان استان و عضو شورای هماهنگی استان از فعالیت 67 مرکز ترک اعتیاد در استان خبر داد و گفت: در سال‌جاری تاکنون یک مرکز ترک اعتیاد در استان به علت تخلف تعطیل شده است.
وی اظهار داشت: در حال حاضر 67 مرکز ترک اعتیاد در استان فعال است که به صورت مرتب بر روند کاری آنها نظارت می‌شود و از ابتدای سال‌جاری تاکنون 192 مورد بازدید از این مراکز توسط بازرسان صورت گرفته که طی این بازرسی‌ها یک مرکز تعطیل شده، 10 مرکز تذکر کتبی گرفته‌اند و 5 مرکز نیز میانگین تعداد مریض و دوز متادولشان کم شده است.
آریانژاد افزود: کوچک‌ترین کم‌کاری از دید بازرسان مخفی نمی‌ماند و به‌منظور ارائه خدمات هرچه بهتر به جامعه هدف، اگر مرکزی نتواند برابر قوانین و مقررات تعریف شده حرکت کند، تعطیل می‌شود.
وی با بیان اینکه ناظران شهرستانی به‌منظور افزایش تعداد نظارت‌ها تعدادشان افزایش یافته است، تصریح کرد: از ابتدای سال‌جاری تاکنون 46 مورد گزارش از مراکز ترک اعتیاد شهرستان‌ها توسط این بازرسین به مرکز استان ارسال شده و در صورت مشاهده تخلف در هر مرکزی در مرحله نخست تعداد بیماران و داروها کاهش و در صورت تکرار تخلف حکم بسته شدن مرکز در کمیسیون داده می‌شود.
مدیر نظارت بر مراکز درمان در استان و عضو شورای مبارزه با مواد مخدر استان گفت: خوشبختانه شاهد کاهش روند ورود مواد مخدر صنعتی طی چند ماهه اخیر به کشور بوده‌ایم اما گسترش مواد مخدر گیاهی افزایش یافته که ترک و درمان آن به مراتب سخت و پیچیده‌تر از مواد سنتی و حتی مواد مخدر صنعتی است.
ضرورت توجه به اشتغال و مسکن بهبودیافتگان
در پایان یکی از اعضای انجمن معتادان استان کردستان با بیان اینکه 8 سال مواد مخدر مصرف کرده و اکنون با راهکارهای انجمن و برنامه‌های 12 قدمی چند سالی است که پاک شده، اظهار داشت: توجه به نیاز معتادان بهبودیافته همچون اشتغال، مسکن و به ویژه تلاش برای حفظ پاکی آنها ضروری است و عدم مکانی برای برگزاری جلسات انجمن و جذب افرادی برای ترک و پاکی از نیازهای انجمن و اعضاست که متأسفانه تاکنون محقق نشده است.
گفتنی است، در این میزگرد که 120 نفر از اساتید، صاحب‌نظران، مسئولین و اعضای کمیته‌های فرهنگی و پیشگیری، درمان و مشارکت‌های مردمی، اعضای اتاق‌های فکر حضور داشتند، مهترین چالش‌ها و راهکارهایی اجرایی در سه پانل تخصصی فرهنگی و پیشگیری، پانل تخصص درمان، حمایت‌های اجتماعی و کاهش آسیب و مشارکت‌های مردمی و سازمان‌های مردم‌نهاد مطرح شد.
منبع خبر: روابط عمومی شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان کردستان 92/10/8
